De nieuwe vmbo-conferentie 2018

Op maandag 5 februari 2018 vond de nieuwe vmbo-conferentie plaats in Den Bosch. De nieuwe vmbo-conferentie is een unieke samenwerking van Stichting Platforms VMBO, Platform-TL, VO-raad en Sardes.

Bijzondere gasten uit de wetenschap, beleid en onderwijspraktijk voerden de discussie over het vorm geven aan veranderingen in het vmbo. Hoe geeft het vmbo vorm aan de vernieuwingen? Wat is daar voor nodig? Wat vraagt het van de leiding? Hoe kijken de leerlingen tegen de verandering aan?
In de ochtend spraken keynote speakers:
- Frank Weijers (Spelen met Ruimte)
Juliëtte Walma van der Molen (Universiteit Twente) (download whitepaper Met de juiste vaardigheden de arbeidsmarkt op)
over vorm geven aan verandering in het vmbo.

's Middags spraken:
Ellen Klatter (lector Hogeschool Rotterdam)
- Jindra Divis (directeur SLO) en Rob Abbenhuis (SLO).

Deelnemers kregen concrete ideeën tijdens de deelsessies, van collega-vmbo-scholen en ervaren onderwijsadviseurs.

1. Samenvoeging gl/tl
Harry Grimmius (voorzitter College van Bestuur van Scholengroep Over- en Midden-Betuwe en voorzitter van Platform D&P), Monique Jansen (teamleider OBC De Essenpas),
Arjen Nanninga (afdelingsleider TL Corlaer College)
De samenvoeging gl/tl leidt tot een nieuwe praktijkgerichte/beroepsgerichte component. De samenvoeging gl en tl betekent dat alle scholen een beroepsgericht vak zoals in de gl kunnen kiezen, maar er zijn meer mogelijkheden. Hoe realiseren scholen de samenvoeging en wat zijn mooie voorbeelden uit de praktijk? Harry Grimmius verzorgt een deelsessie over de kansen en uitdagingen van de samenvoeging van gl en tl tot één nieuwe leerweg. Monique Jansen en Arjen Nanninga zijn namens hun vmbo-school aanwezig om hun ervaringen te delen. Op beide scholen is gekozen voor een programma in het kader van D&P en heeft de samenvoeging tot goede resultaten geleid.

2. Van mentor naar coach
Jan Kees van der Hart (teamleider bovenbouw) en Elseline Goosensen (mentor/coach), Nuborgh College Oostenlicht
Als mentor begeleid u uw leerlingen vakoverstijgend. Leerlingen kunnen bij u terecht met hun vragen of als hun leerproces niet goed verloopt. Maar betekent dit dat u als mentor altijd voor iedere leerling de passende oplossing paraat hebt? Wordt dit verwacht? Welke rol heeft u als er (specifieke) zorgen zijn? Op wie kunt u terugvallen?
We willen leerlingen leren zelf verantwoordelijkheid te nemen. Wat hebben ze dan nodig van hun mentor? Op het Nuborgh College Oostenlicht is de mentor een coach die leerlingen ondersteunt om zelf tot ideeën en oplossingen te komen. Jan Kees van der Hart en Elseline Goosensen vertellen hoe zij deze rol invullen en wat het hen oplevert. Samen onderzoekt u wat er nodig is om dit op uw school te realiseren.

3. Nieuwe doorstroomprogramma’s vmbo-mbo / vmbo-havo
Hélène van Oostrom, beleidsadviseur VO-raad leidt deze deelsessie in.
In het kader van de Gelijke Kansen Alliantie ontwikkelen scholen doorstroomprogramma’s om hun leerlingen succesvol te laten doorstromen naar een vervolgopleiding op het mbo of in de havo. Tijdens deze workshop worden de volgende innovatieve initiatieven gepresenteerd:
- Pius-X College & Summa College (Ronald de Greef (teamleider Pius-X College ), Noortje Neervoort (decaan vmbo, Pius-X College) en Conny Leijten (studie- en loopbaanadviseur mbo, Summa College))
Het Pius-X College maakt voor de overstap gebruik van de doorstroomcoach. Dit programma wordt door decanen van zowel het vmbo als het mbo vormgegeven. Op die manier is er voorzien in zowel voorbereiding als nazorg van de overstappers.  
- Het Gomarus Gorinchem (Anja Droogendijk (decaan) en de heer Wilfred Nagel (teamleider mavo))
Het Gomarus biedt leerlingen een programma aan dat is gericht op het verbeteren van studie- en sociale vaardigheden voor de overstap naar de havo.
- Het Sprengeloo Apeldoorn - Mavo X-tra (Gerjan van Dijken (directeur en leraar wiskunde). alleen ’s middags aanwezig.)
Op Sprengeloo kunnen leerlingen kiezen voor een Mavo X-tra. Op de Mavo X-tra is er vanaf de start veel aandacht voor de praktijk. Leerlingen lopen stage en maken in de bovenbouw een eigen X-plan, met veel aandacht voor persoonlijke ontwikkeling en loopbaanoriëntatie. Ook beschikken de leerlingen over een eigen tutor.

4. 21ste-eeuwse vaardigheden in de doorlopende leerlijn vmbo – mbo
Adri Pijnenburg en Gertjan Kooij (Pijnenburg Techniek Scouting)
De huidige arbeidsmarkt en samenleving worden gekenmerkt door een aantal grote ontwikkelingen. Het voorbereiden van leerlingen op deze veranderende samenleving vraagt ook iets van het onderwijs, daarom neemt de laatste jaren de aandacht voor 21ste-eeuwse vaardigheden sterk toe. Maar wat houden deze vaardigheden eigenlijk in? En zijn het wel zulke nieuwe vaardigheden? Wat vraagt het van docenten om dit aan studenten te leren? PowerPoint-presentaties: Vmbo-conferentie, definitie 21ste-eeuwse vaardigheden, LOB-skills, voorbeeld Rubrics.

5. eduScrum – een nieuwe manier van veranderen
Willy Wijnands (docent Ashram College en grondlegger van eduScrum)
Een interactieve workshop waar je als deelnemer ervaart wat scrum werken betekent voor de onderwijspraktijk en hoe eduScrum werkt. EduScrum is een actieve samenwerkingsvorm, waarmee leerlingen in teams opdrachten maken volgens een vast ritme. Zij plannen en bepalen zelf hun activiteiten en houden de voortgang bij. De leraar 'bepaalt' de opdrachten, coacht en geeft raad. Het is een grensverleggende manier van onderwijs, waar gepersonaliseerd leren een zeer belangrijke rol heeft. Van leraar-gestuurd onderwijs naar door leerlingen gestuurd en georganiseerd onderwijs. Met eduScrum worden de leerlingen eigenaar van hun eigen leerproces, met als gevolg intrinsieke motivatie, plezier, persoonlijke groei en betere resultaten. Deze workshop is een goede basis om te bepalen of eduScrum wat voor u kan betekenen en bij u past.

6. Deep Democracy
Robert Claassen (teamleider), Mavo Kaj Munk College, Hoofddorp
Uw team meenemen in een ontwikkelproces? Gebruik Deep Democracy!
Hoe zorgt u er voor dat mensen die niet meewillen in een verandering toch aanhaken? Hoe maakt u gebruik van de wijsheid van de minderheid? Hoe voorkomt u een onderstroom in de school. Deep Democracy helpt daarbij! In deze workshop vertellen wij wat Deep Democracy is en hoe wij het gebruiken op school. We nemen het woord work uit workshop graag serieus en gaan een aantal werkvormen doen, die direct toepasbaar zijn. Wilt u ook graag samen besluiten nemen en met elkaar aan de doelen van de organisatie werken? Kom dan naar deze workshop.

7. In gesprek met de voorzitter Platform-TL
Bart Engbers (Platform-TL)
Het zijn spannende tijden voor de tl en gl. We zitten midden in een fase van brainstormen over hoe het anders moet/kan. Het Platform-TL is betrokken bij curriculum.nu. Samen met het SPV en de VO-raad hebben we een verkenning uitgevoerd naar (on)mogelijkheden in het nieuwe curriculum voor het vmbo. Tegelijkertijd is een traject gestart dat moet leiden tot een integratie van de tl en de gl. Beide ontwikkelingen bevinden zich in de opstartfase. Tijdens deze workshop gaan we graag met u in gesprek over de laatste ontwikkelingen op dit gebied.
Let op: deze bijeenkomst wordt alleen in de ochtend aangeboden.

8. Omgaan met weerstanden in het team
René Melisse (trainer en adviseur bij Sardes)
Weerstanden horen bij veranderingen. Er komt veel kijken bij een veranderingsproces en schoolteams zijn betrokken en kritisch. Worden er de goede keuzes gemaakt en stop ik niet te veel energie in iets wat morgen weer verdwenen is. Logisch dat dat soms - in eerste instantie - tot weerstand leidt, maar weerstanden kunnen wel heel veel energie wegslurpen en verlammend werken. Sommige weerstand is begrijpelijk, bijvoorbeeld omdat mensen niet gehoord zijn of het gevoel hebben dat ze totaal geen invloed kunnen uitoefenen, maar er zijn ook vormen van weerstand die wat minder rationeel zijn. Om goed om te kunnen gaan met het fenomeen weerstand moet je kijken naar het hele proces: wat is de verandering? Welke rol neemt de directie in? Hoe is de communicatie? Zijn er mogelijkheden van invloed? Is het opgelegd of bedenken we het zelf? In deze workshop leert u verschillende vormen van weerstand herkennen en krijgt u tips om weerstand te voorkomen of te verminderen.

9. Vorm geven aan verandering in het vmbo
Huibert de Jonge (‎directeur), 't R@velijn, school voor Mavo en Voorbereidend MBO, Steenbergen
Op weg naar een toekomstig mavo en voorbereidend mbo - onderwijsontwikkeling op ’t R@velijn. Zeven jaar onderwijsontwikkeling op ’t R@velijn is een ontwikkeling van Zorgelijk naar Excellent. Visie op onderwijs, borging, kwaliteit, visie op onderwijsteams, maatwerk voor leerlingen, leiderschap, digitaal, zijn zomaar een aantal onderwerpen die voorwaardelijk zijn om innovaties succesvol te implementeren. ’t R@velijn heeft dit voor alle leerwegen - voor onderbouw en bovenbouw - kunnen realiseren. Omdat de vernieuwing van de beroepsgerichte vakken past in onze visie op onderwijs, is dit traject met succes ingevoerd en heeft het samen met LOB de rode draad gevormd in het keuzeproces van de leerling. Naast de modules worden op ’t R@velijn 35 keuzevakken aangeboden. Deze deelsessie geeft een schets van de onderwijsinnovaties op ’t R@velijn, waarna er ruimte is voor vragen en discussie. Doet u mee?