Taal de hele dag door - samen verder leren

Een rijk taalaanbod is onmisbaar voor leerlingen. In 2017 organiseerden Sardes en HCO in opdracht van de gemeente Den Haag daarom zes pizzasessies rondom het thema “Taal de hele dag door”. Totaal bezochten 252 onderwijsprofessionals de pizzasessies.

De grote opkomst en het enthousiasme van de deelnemers tijdens de pizzasessies illustreert hoe hard het onderwijsveld aan goed taalonderwijs werkt. Om nog meer te leren van elkaars successen, komt er in 2018 een vervolg: Taal de hele dag door – Samen verder leren.

In 2018 organiseren HCO en Sardes opnieuw bijeenkomsten waarin goede voorbeelden vanuit Haagse (voor)scholen centraal staan. In iedere bijeenkomst staat een onderzoeksvraag over taaldidactiek centraal, waarmee we met de deelnemers op zoek gaan naar wat werkt in de klas.

 

Agenda 2018

1. Hoe maak ik van mijn leerlingen enthousiaste lezers?  
    Donderdag 19 april 2018 Direct inschrijven
Voorlezen en vrij lezen zijn essentieel voor de (taal)ontwikkeling van kinderen. Het effect op woordenschatontwikkeling is onevenaarbaar: met een kwartier vrij lezen per dag leren kinderen gemiddeld 1000 woorden per jaar! Bovendien opent het lezen van boeken een wereld van verhalen die de fantasie prikkelen en vensters openen naar nieuwe avonturen, mensen en culturen. Het stimuleren van leesplezier is daarom belangrijk!
Hoe versterk je de leescultuur op school? Hoe zorg je voor een spannende collectie? Wat kun je in de klas doen én hoe benut je je voorbeeldrol? Op 19 april formuleren we samen het antwoord op de vraag: hoe maak ik enthousiaste lezers van mijn leerlingen? Aan de hand van praktische voorbeelden bespreken we welke invloed je als volwassene hebt op het leesplezier van kinderen.
Doelgroep: pedagogisch medewerkers, leerkrachten en taalcoördinatoren.
Sardes verzorgt deze sessie inhoudelijk + de inschrijving.

2. Hoe werk ik spelenderwijs aan grammatica bij het jonge kind? 
    Woensdag 25 april 2018 Direct inschrijven
De ontwikkeling van je moedertaal gaat grotendeels vanzelf, doordat je de juiste input van je omgeving krijgt en veel in contact bent met anderen die de taal al goed beheersen. Maar stel dat die juiste input ontbreekt? Dat je weinig het goede voorbeeld krijgt? Wat heb je dan nodig om een taal goed te leren? Niet alleen taalcontact, maar ook lessen. Vaak zijn wij geneigd dan veel woordenschat aan te bieden, zodat je jezelf kunt redden. Maar wat als je van die woorden bijvoorbeeld geen goede zin kunt maken? In deze sessie gaan we kennis delen over hoe we grammatica aan kunnen bieden bij jonge kinderen. Een vooral ook: Hoe kunnen we grammatica leuk houden? Enkele ervaringsdeskundigen zullen hun ideeën delen, maar we zijn vooral ook benieuwd naar uw ideeën. Ook zal er een adviseur aanwezig zijn om vanuit de theorie de praktische vertaalslag te kunnen maken.
Doelgroep: VVE-leid(st)ers, leerkrachten groep 1-4
HCO verzorgt deze sessie inhoudelijk + de inschrijving.

3. Een doorlopende lijn van de peuters tot kleuters in de woordenschatdidactiek: hoe ziet dat eruit? 
    Donderdag 24 mei 2018 Direct inschrijven
Een doorgaande lijn in woordenschatdidactiek betekent dat pedagogisch medewerkers en kleuterleerkrachten volgens dezelfde didactische principes werken aan woordenschatontwikkeling. Een werkwijze die op elkaar is afgestemd, zodat het elkaar versterkt en voor de kinderen herkenbaar is. Goed woordenschatonderwijs is gebaseerd op de stappen van de viertakt: voorbewerken, semantiseren, consolideren, controleren. Ook het zichtbaar maken van (de relatie tussen) woorden door middel van het gebruik van grafische vormen zoals woordparaplu’s en –spinnen en –kasten is belangrijk. En, woordenschatontwikkeling stimuleer je ook buiten de  geplande woordenschatactiviteiten om. Door kansen te pakken, de hele dag door. 
Hoe stem je een werkwijze die passend is binnen de kinderopvang en/of voorschool af op de werkwijze van de kleuterklas? Hoe realiseer je maximale opbrengsten van het woordenschatonderwijs? Op 24 mei onderzoeken we gezamenlijk hoe een doorlopende lijn van de peuters tot de kleuters in woordenschatdidactiek eruitziet. Ervaringen en succesvolle werkwijzen uit de praktijk staan bij de bijeenkomst centraal.
Doelgroep: pedagogisch medewerkers kinderopvang en voorschoolse educatie en leerkrachten groep 1 en 2.
Sardes verzorgt deze sessie inhoudelijk + de inschrijving.

4. Ik heb enkele anderstalige leerlingen in de klas – wat kan ik voor hen doen om de lessen beter te begrijpen? 
    Maandag 18 juni 2018 Direct inschrijven
Er zijn methodes en methodieken voor onderwijs aan anderstalige leerlingen in de omloop. Deze zijn meestal ontwikkeld voor een grotere groep leerlingen. Het komt echter ook vaak voor dat leerkrachten maar één of slechts enkele anderstalige leerlingen in hun groep krijgen, bijvoorbeeld leerlingen die zijn uitgestroomd vanuit een nieuwkomersgroep. Het kan lastig zijn om ervoor te zorgen dat deze leerlingen goed mee kunnen komen met de lessen. Ook kan het soms gebeuren dat er anderstalige leerlingen in een groep terecht komen, terwijl ze nooit in een nieuwkomersgroep hebben gezeten. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat deze leerlingen het aanbod krijgen dat ze nodig hebben? En hoe organiseer je dat? Tijdens deze sessie staat het delen van ervaringen van deelnemers en ervaringsdeskundigen centraal. We gaan samen op zoek naar praktische tips om het onderwijs aan deze doelgroep vorm te kunnen geven. Daarnaast is er een adviseur aanwezig om vanuit de theorie de praktische vertaalslag te kunnen maken.
Doelgroep: leerkrachten groep 3 t/m 8, IB’ers, taalcoördinatoren
HCO verzorgt deze sessie inhoudelijk + de inschrijving.

5. Mijn anderstalige leerlingen blijven moeite houden met spelling, wat kan ik doen? 
   Woensdag 19 september 2018 Direct inschrijven
Spelling blijkt voor anderstalige leerlingen vaak nog lastig. Ze blijven hier moeite mee houden en gaan langzaam vooruit. Hoe komt dat eigenlijk? En hoe kunnen we ervoor zorgen dat  het spellingsonderwijs beter aansluit op hun behoeften? Aan de hand van ervaringen van deelnemers en enkele ervaringsdeskundigen gaan we op zoek naar handvatten bij deze vraag. Ook is er een HCO-adviseur aanwezig.
Doelgroep: leerkrachten groep 4-8, IB’ers, taalcoördinatoren
HCO verzorgt deze sessie inhoudelijk + de inschrijving.

6. Meer halen uit het prentenboek: hoe stimuleer je verhaalbegrip?
    Dinsdag 30 oktober 2018 Direct inschrijven
Prentenboeken zijn een geweldig instrument. Door prentenboeken voor te lezen stimuleer je woordenschatontwikkeling, verhaalbegrip (begrijpend luisteren) én de cognitieve ontwikkeling. Alle drie belangrijke voorspellers voor schoolsucces. Hoe benut je de mogelijkheden die prentenboeken bieden optimaal? Hoe laat je kinderen actief nadenken over verbanden tussen het verhaal en de ‘echte wereld’ en bereid je hun kennis van het verhaal verder uit? Welke rol spelen het stellen van denkvragen hierbij?
30 oktober delen we kennis en ervaring over welke aanpak werkt, en hoe je dit toepast in jouw groep. Aan de hand van goede praktijkvoorbeelden en concrete werkwijzen beantwoorden we gezamenlijk de vraag: Hoe haal je meer uit een prentenboek?
Doelgroep: pedagogisch medewerkers kinderopvang en voorschoolse educatie en leerkrachten groep 1 tot en met 3.
Sardes verzorgt deze sessie inhoudelijk + de inschrijving.

7. Hoe borg je taalinterventies op een effectieve manier? 
    Dinsdag 20 november 2018 Direct inschrijven
Tijdens de pizzasessies van 2017 en de sessies van dit jaar hebben we meerdere succesvolle taalinterventies en pilots gezien. Maar hoe zorg je ervoor dat deze ook op de lange termijn succesvol blijven? Deze vraag is minstens zo belangrijk. Het delen van ervaringen met borging van taalinterventies door deelnemers en ervaringsdeskundigen staat centraal.
Doelgroep: directie, ib’ers, taalcoördinatoren, leerkrachten, VVE-leid(st)ers
Sardes en HCO verzorgen deze sessie inhoudelijk. De inschrijving verzorgt Sardes.

 

Tijd en locatie

Alle bijeenkomsten vinden plaats bij HCO in Den Haag (Zandvoortselaan 146).
Tijd: van 16.45 uur tot 19.15 uur 
Voor eten (pizza) wordt gezorgd

 

 

Opbrengsten 2017

In 2017 zijn van drie succesvolle taalinitiatieven video's gemaakt. 

Taal100
Taal100 is een werkwijze waarmee het schoolteam gezamenlijk het taalonderwijs onder handen neemt. De werkwijze is gebaseerd op het in Boston ontwikkelde Collaborative Coaching and Learning (CCL). Zelfprofessionalisering van leerkrachten is één van de belangrijkste doelen van Taal100. Daar bedoelen we mee dat leerkrachten niet van bovenaf wordt verteld hoe zij hun taalonderwijs moeten verbeteren: zij gaan daar zelf naar op zoek.

Dubbelslag: kansen in de vakles
Dubbelslag verwijst naar de dubbele winst die actieve taalstimulering in een vakles oplevert, namelijk: een hogere leeropbrengst door sterkere instructie en het activeren van het denken van leerlingen; en winst in de taalontwikkeling door taal explicieter in de les te integreren.

 

De Taalkrachtige gymleerkracht
Taal en gym is een kansrijke combinatie. De rijke context van een gymles leent zich namelijk goed voor taalstimulering. Tegelijkertijd verrijk je je gymles door bewust bezig te zijn met taal. Lydia Dijkhuizen is gymleerkracht op de Jan Ligthartschool en laat in de video zien hoe zij met taal haar gymles versterkt.

Meer lezen over de opbrengsten van 2017, inclusief de handleidingen met kijkvragen en lestips, klik hier

.

Meer informatie

Voor inhoudelijke of praktische vragen kunt u terecht bij:

Meer weten?