Onderwijsachterstandenbeleid (OAB)

Al ruim vier decennia biedt het landelijk onderwijsachterstandenbeleid (OAB) betere kansen aan kinderen en jongeren die vanwege sociaal-economische, culturele en/of taalkenmerken het risico lopen op onderwijsachterstanden. Het onderwijsachterstandenbeleid wordt uitgevoerd door gemeenten en schoolbesturen primair onderwijs, die daarvoor middelen krijgen van het Rijk. Maatregelen om de doelgroepen extra onderwijskansen te bieden, zijn onder meer: voor- en vroegschoolse educatie (VVE), onderwijstijdverlenging, schakelklassen, weekendscholen, zomerscholen, brede scholen en andere activiteiten die de Nederlandse taalontwikkeling van de doelgroep beogen te verbeteren. Kinderen en jongeren van laagopgeleide ouders, nieuwkomers, laaggeletterde en anderstalige ouders horen bij de doelgroep.

 

Onze diensten

Sardes ondersteunt de landelijke overheid, Rekenkamers, gemeenten en schoolbesturen bij de inhoudelijke invulling, uitvoering en evaluatie van het OAB. Een greep uit onze dienstverlening:

  • Evaluatie van onderwijsachterstandenbeleid
  • Opstellen van beleidskaders en meerjarige beleidsplannen op het terrein van onderwijsachterstanden
  • Adviseren over mogelijke professionalisering op basis van de laatste (inter)nationale wetenschappelijke inzichten
  • Het uitvoeren van een cursus Opbrengstgericht Werken
  • Evaluatie van de kwaliteit van VVE
  • Begeleiding bij het inrichten van schakelklassen of zomerscholen
  • Detachering van specialisten - Sardes levert ook medewerkers op detacheringsbasis aan gemeenten. Het tijdelijk in huis hebben van een Sardes-medewerker brengt verschillende voordelen met zich mee: de medewerker kan breder ondersteuning bieden dan bij een losse opdracht; complete klussen uit handen nemen; verschillende ontwikkelingen aan elkaar koppelen; meer verbinding maken met het lokale veld; en specialistische kennis meebrengen die normaliter binnen de gemeente niet voor handen is.


Onze projecten

  • Ondersteuningstraject GOAB i.s.m. Oberon en CED-groep. Zie GOAB
  • Onderzoek naar een nieuw bekostigingsarrangement voor het onderwijsachterstandenbeleid (2013) in samenwerking met SEOR/Erasmus Universiteit Rotterdam (in opdracht van het miniserie van OCW)
  • Ontwikkelen integraal beleidskader schakelklassen en onderwijstijdverlenging voor de gemeente Haarlem
  • Evaluatie schakelklassen gemeente Vlaardingen
  • Ontwikkelen integraal beleid ouderbetrokkenheid gemeente Leiden  

 

Meer lezen? 

Welk (G)OAB-budget wordt het?

Sardes doet onderzoek voor lokale rekenkamer(comissie)

Sardes Special nummer 20 Nieuwe ronde, gelijke kansen Deze Sardes Special biedt gemeenten handvatten om, vooruitlopend op het nieuwe beleid in 2018, na te denken over opgaven, kansen en mogelijkheden op het gebied van onderwijskansen, zodat zij begin 2018 helemaal in de startblokken staan en daarmee optimaal kunnen bijdragen aan de kansen van kinderen in de gemeente.

Meer lezen over OAB voor gemeenten: bekijk ook eens de GOAB-website

 

Veelgestelde vragen n.a.v. nieuw OAB-budget

16 uur VVE: haalbaar en betaalbaar

De uitbreiding van een voorschools aanbod van 16 uur voor doelgroeppeuters is een puzzel voor gemeente en kinderopvangorganisaties. Hoe stem je de mogelijkheden van organisaties af op het gemeentelijk beleid? Maatwerk is noodzaak. Sardes levert een voor kinderopvangorganisaties uitvoerbare en voor de gemeente betaalbare invulling van 16 uur voorschoolse educatie. Het resultaat is een doordachte en duurzame inrichting van het peuterstelsel.

Hoe gaat Sardes te werk?
Sardes inventariseert wensen en mogelijkheden in gesprek met de lokale aanbieders van kinderopvang en de gemeente. Doel is 16 uur voorschoolse educatie voor alle doelgroeppeuters, en zo mogelijk voor alle peuters als de nieuwe middelen dat toelaten.

Met de voorschoolse aanbieders onderzoeken we:
•      Toegankelijkheid: laagdrempelige voorschoolse voorzieningen, dicht bij huis en dekkend voor de gemeente.
•       Kwaliteit: het gewenste en haalbare kwaliteitsniveau voor peuteropvang met en zonder voorschoolse educatie.
•      Bandbreedte: welke manieren zijn mogelijk om de 16 uur te verdelen over de dagdelen? Hoe groeien we daar in de komende 4 jaar naartoe?
•      Kosten voor ouders: wat betekent de uitbreiding van uren voor de ouders die al dan niet beide werken en/of al dan geen doelgroeppeuters hebben? Hebben ouders van doelgroeppeuters ‘recht’ op gratis dagdelen, of betalen zij voor alle uren een ouderbijdrage? Moeten we lage inkomensgroepen extra tegemoet komen?

De uitkomst van de inventarisatie leggen we naast de gemeentelijke uitgangspunten over bijvoorbeeld toegankelijkheid, doelgroepbereik en gemengde groepen ter bevordering van integratie. Vervolgens formuleren we enkele groeiscenario’s. We ondersteunen de gemeente en betrokken partijen om te kiezen voor het scenario dat het beste past, voorzien van doorrekeningen, financiële gevolgen voor gemeente en diverse groepen ouders en implementatieplan.

Resultaat
Het resultaat is een doordachte en duurzame inrichting van het peuterstelsel.

Ervaring van een ambtenaar in een middelgrote gemeente in Midden-Nederland
“Het helpt enorm als jullie met me meedenken en kennis van uit andere gemeenten inbrengen. Ik ben in mijn eentje de afdeling Onderwijs en Kinderopvang.”

Meer weten?
Neem contact op met IJsbrand Jepma - 06-19937786

 

Snel zicht op de impact van de nieuwe gewichtenregeling met de OAB-scan

Het CBS heeft in opdracht van het ministerie van OCW een nieuw rekenmodel ontwikkeld voor de verdeling van het onderwijsachterstandenbudget over scholen en gemeenten in Nederland. Met dit rekenmodel worden aan de hand van vijf indicatoren (opleidingsniveau, herkomstland, verblijfsduur in Nederland, opleidingsniveau moeders op school, schuldsanering) verwachte onderwijsachterstanden berekend. Met de OAB-scan van Sardes krijgt u zicht op wat deze nieuwe regeling voor uw gemeente betekent. De scan toont u het verschil tussen de oude en nieuwe regeling. Daarnaast laat de scan zien op welke plekken in de gemeente de verwachte onderwijsachterstanden het grootst zijn. Dus op welke scholen, bij welke besturen, en in welke wijken en buurten. Het resultaat: snel een kwantitatief overzicht van de onderwijsachterstanden in uw gemeente, zodat u bewuste keuzes kunt maken voor het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid. 

Wat kunt u met de OAB scan?

De OAB-scan geeft inzicht in de plekken (scholen, wijken, buurten) waar de onderwijsachterstanden in uw gemeente het grootst zijn. Op basis van deze informatie kunt u bijvoorbeeld beter antwoord geven op de volgende vragen:

  • Zitten in uw gemeente de voorzieningen voor het bestrijden van onderwijsachterstanden (zoals VVE, schakelklassen) op de juiste plek? 
  • Zijn er plekken waar de voorzieningen geïntensiveerd moeten worden? Zijn er plekken waar het misschien wel wat minder kan?
  • Heeft u de doelgroep goed in beeld? Passen de huidige indicatiecriteria nog wel bij de nieuwe kijk op onderwijsachterstanden?

Ook levert het inzicht in deze verschuivingen belangrijke input voor het gezamenlijk overleg met schoolbesturen en kinderopvangorganisaties.

Hoe gaat Sardes te werk? 

Voor een OAB-scan van uw gemeente brengt een adviseur van Sardes eerst samen met u in kaart welke vragen, uitdagingen en ambities u heeft. Om uw vragen te beantwoorden maken wij gebruik van grote databestanden van het CBS en DUO en, indien nodig, van data uit uw gemeente. De uitkomsten geven wij weer in overzichtelijke tabellen en infographics.  

 

Een voorbeeld 

In bovenstaande willekeurige, maar bestaande, gemeente zien we grote verschuivingen van gewichten (en dus middelen) op de verschillende schoollocaties. Wat betekent dit voor de voorzieningen op deze plekken? Bevinden deze nog wel op de juiste locatie? En is de juiste doelgroep nog wel in beeld? 

Meer weten?

Neem contact op met Janneke Schilder - 06-20817734 / j.schilder@sardes.nl

Zicht op het onderwijsachterstandenbeleid (OAB) in uw gemeente

Om keuzes te maken voor het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid voor de toekomst, is zicht op de stand van zaken nu belangrijk. Hoe staan we er voor? Wat heeft onze inzet opgeleverd in de afgelopen periode? Wat vinden we daarvan? Sardes biedt zicht op uw OAB in een evaluatie op maat.

Hoe gaat Sardes te werk?
Op basis van een doorlichting van het beleid kunt u, samen met uw partners, keuzes maken: Wat willen we voortzetten? Wat willen we anders doen? Welke kansen kunnen en willen wij binnen onze gemeente realiseren?

We evalueren het huidige onderwijsachterstandenbeleid door middel van interviews met stakeholders, het uitzetten van vragenlijsten en de analyse van databronnen die betrokken partijen aanleveren. Vervolgens analyseren we aan de hand van het landelijke kader en de lokale afspraken wat er binnen uw gemeente goed gaat en wat er efficiënter en effectiever kan.

In de analyse van uw beleid kunnen we focus aanbrengen op een specifiek thema. Bijvoorbeeld op de kwaliteit van VVE, de toeleiding, de doorgaande lijn, ouderbetrokkenheid, schakelklassen en andere vormen van onderwijstijdverlenging.

Resultaat
Zicht op uw gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid van de afgelopen jaren zodat u samen met partners nieuwe stappen kunt zetten richting toekomstbestendig OAB.

Ervaring van een VVE-ambtenaar in Noord-Nederland
"Het is fijn dat een onafhankelijke partij met verstand van zaken bij ons is komen kijken. We hebben daardoor beter zicht op wat er al is bereikt en waar we met elkaar de schouders nog onder moeten zetten."

Meer weten?
Neem contact op met Joke Kruiter - 06-19734876