Klik hier voor de online versie
September 2020
Laaggeletterdheid
Aanpak: curatie én preventie
logo van Sardes
Vandaag is het Wereldalfabetiseringsdag. UNESCO wil met deze dag benadrukken dat geletterdheid een mensenrecht is en aan de basis van kennis ligt. 

In Nederland hebben 2,5 miljoen mensen van 16 jaar en ouder moeite met lezen, schrijven en/of rekenen en digitale vaardigheden. Vaardigheden die van groot belang zijn om mee te doen aan de maatschappij. Vanuit Sardes zetten we ons daarom – in opdracht van o.a. scholen en gemeenten - in voor de curatie én preventie van laaggeletterdheid.

In deze nieuwsbrief: 
  • maakt u kennis met de tool 'Geletterdheid InZicht';
  • vindt u voorbeelden van onze projecten rondom laaggeletterdheid, van het jonge kind tot de zorgprofessional;
  • en ontdekt u welke hulp u kunt inschakelen voor de ontwikkeling van een gerichte aanpak.
decoratie pijl voor titel Geletterdheid InZicht
Bent u benieuwd naar de laaggeletterdheid in uw regio? Bekijk dan de heldere website www.geletterdheidinzicht.nl. Hier ziet u onder andere of het aandeel laaggeletterden (in uw regio of gemeente) hoger of lager is dan het landelijk gemiddelde. De resultaten kunt u ook in subgroepen opsplitsen. Ga naar de tool.

decoratie pijl voor titel Twee projecten uitgelicht

Ervaringsdeskundigen laaggeletterdheid

Sinds 2019 levert Sardes de projectleider aan het project 'Innovatie Inzet Ervaringsdeskundigen Laaggeletterdheid bij gemeenten' van stichting ABC. Dit project heeft als doel manieren te vinden waarop blijvend aan de groeiende vraag van ervaringsdeskundigen laaggeletterdheid kan worden voldaan. Binnen dit project wordt onderzocht welke innovatieve werkwijzen de inzet en werving van ervaringsdeskundigen laaggeletterdheid bevorderen. Daarnaast is Sardes binnen dit project actief om de benodigde trainingsmaterialen te ontwikkelen en te actualiseren. 
 
Lees meer over het project of neem rechstreeks contact op met projectleider Puk Witte.

Zorg voor Basisvaardigheden

Veel zorgprofessionals hebben te maken met laaggeletterde patiënten en cliënten. Die te laat of niet op de afspraak verschijnen, moeite hebben met het begrijpen van de zorgverlener en het opvolgen van de gegeven adviezen. Dit kan komen omdat zij moeite hebben lezen en schrijven, en dit zelf niet durven te vertellen. Om hen goed te kunnen helpen is het van belang dat zorgprofessionals laaggeletterdheid tijdig herkennen en hierover in gesprek gaan met de patiënt. Daar richt het programma 'Zorg voor basisvaardigheden' zich op. Samen met o.a. de HANNN gaan we hiermee aan de slag in Noord-Nederland. 
 
Bekijk onze website meer informatie of neem contact op met Ellen Donkers.

decoratie pijl voor titel Geletterdheid begint bij het (jonge) kind
De projecten hierboven hebben betrekking op laaggeletterdheid bij volwassenen. Curatie alleen is echter onvoldoende om laaggeletterdheid op te lossen. Alleen via preventie (aandacht voor de taalontwikkeling van jonge kinderen en aandacht voor de kwaliteit van het taalonderwijs op scholen) kunnen we laaggeletterdheid definitief uit de wereld helpen. Een greep uit onze projecten op dit gebied: 

Indiceren VVE: VLOT

Om het risico op laaggeletterdheid in een vroeg stadium in kaart te brengen, hebben wij VLOT (Vragenlijst Omgevingsanalyse Taalaanbod) ontwikkeld. Hiermee wordt gemeten of de taalstimulering in de thuissituatie voldoende is. De tool wordt vooral ingezet door JGZ en helpt bij het indiceren van VVE (voor- en vroegschoolse educatie). 

Voor meer informatie over VLOT bekijk onze website of neem contact op met Karin van der Heyden

Kinderopvang: Top VVE

Ook de kinderopvang is een belangrijke speler in de preventie van laaggeletterdheid. Daarom richten wij ons met met het programma Top VVE op het versterken van de pedagogische kwaliteit van de kinderopvang. De kern van Top VVE bestaat uit effectieve interacties met jonge kinderen.
 
Meer informatie over dit project vindt u op de website van VINCI Toponderwijs. U kunt ook rechtstreeks contact opnemen met Kees Broekhof


Taaldidactiek en doorgaande leerlijn

Basisschoolteams ondersteunen wij bij het versterken van hun taaldidactiek met het programma Taal100. Onder begeleiding van Sardes-taaldeskundigen werkt een school aan zelfprofessionalisering, om een doorgaande leerlijn (op bijvoorbeeld begrijpend lezen of woordenschat) te implementeren. Voorlezen en leesbevordering nemen hier een belangrijke plaats in.
 
Meer lezen kan via deze link of neem direct contact op met Karin Vaessen

Leesbevordering 0-18 jaar

Leesbevordering is bij uitstek een middel om laaggeletterdheid te voorkomen. Sardes werkt nauw samen met Kunst van Lezen om een doorgaande lijn leesbevordering van 0-18 jaar te realiseren in de kinderopvang, op scholen en in het gezin. 
 
Meer informatie over dit programma vindt u hier. U kunt ook rechtstreeks contact opnemen met Kees Broekhof
decoratie pijl voor titel Hulp bij uw aanpak laaggeletterdheid
Door onder andere de decentralisatie van de educatiebudgetten, is de rol van de gemeente bij de aanpak van laaggeletterdheid groter geworden. Om in aanmerking te komen voor extra middelen voor deze aanpak, moeten gemeenten - in regionaal verband op het niveau van de 35 arbeidsmarktregio's - aan de slag met een eigen (meerjaren)programma. Dit programma is bedoeld om laaggeletterden te bereiken en van een passend aanbod te voorzien. Hierbij is extra oog voor de doelgroep met Nederlands als moedertaal (NT1). Kunt u wel wat hulp gebruiken bij het ontwikkelen van deze aanpak? Stichting Lezen en Schrijven krijgt middelen om gemeenten te ondersteunen bij beleidsontwikkeling, -uitvoering en kennisontwikkeling.

Aan de slag

Past een aanpak, zoals in deze nieuwsbrief beschreven, bij uw organisatie of gemeente? Dan helpen wij u graag bij het opzetten hiervan. Neem vrijblijvend contact op met Karin Vaessen.

Sardes is een onderzoeks- en adviesbureau op het gebied van onderwijs, opvang en opvoeding. Wij willen de ontwikkelings­kansen van kinderen, jongeren en volwassenen vergroten. Sardes heeft geen winstoogmerk: wij investeren in innoverende onderwijsprojecten.

logo van Sardes
foto van een vrouw met een kind
leeg plaatje
Sardes
Postbus 2357
3500 GJ  Utrecht

(030) 232 62 00   symbool van telefoon
secretariaat@sardes.nl   symbool van e-mail
www.sardes.nl   symbool van internet
@SardesUtrecht   symbool van twitter
facebook.com/sardesBV   symbool van facebook
logo van cedeo-erkenning

U ontvangt deze nieuwsbrief omdat u in het verleden met Sardes heeft samengewerkt of interesse heeft getoond in ons werk. Wilt u deze nieuwsbrief niet meer ontvangen, dan kunt u zich hier afmelden. Is deze nieuwsbrief aan u doorgestuurd en wilt u deze vaker ontvangen? Dan kunt u zich hier aanmelden.

##PIXEL##