Cultuureducatie vergroot de wereld van leerlingen. Het helpt ze bij het ontdekken en ontwikkelen van hun talenten en stimuleert ze om na te denken over kunst en cultuur. Sommige kinderen krijgen van huis uit al veel mee over cultuur, anderen veel minder. Scholen en culturele organisaties kunnen helpen die verschillen op te vangen.
Cultuureducatie is ‘doelbewust leren over en met kunst, erfgoed en media via gerichte instructie, zowel binnen- als buitenschools’. Leerlingen leren over cultuur door er actief mee bezig te zijn en zelf iets te maken. Ze leren ook van het kijken en luisteren naar cultuuruitingen, van cultuurbezoek en van lezen over cultuur. En door te reflecteren op eigen werk en dat van anderen.
Cultuureducatie verbreedt de horizon van leerlingen. Ze ervaren dat je ook op een andere manier tegen dingen aan kunt kijken. En het zorgt ervoor dat kinderen hun talenten kunnen ontwikkelen. Iedereen heeft een talent. Maar niet alle kinderen krijgen dezelfde kansen om hun talent te ontdekken en te laten bloeien. Leerkrachten en scholen spelen hier een grote rol in. Zij kunnen het talent van kinderen erkennen en er ruimte voor bieden. En ze kunnen samen met culturele organisaties (naschoolse) culturele activiteiten organiseren. Soms onder schooltijd en soms erna (bijvoorbeeld via School & Omgeving, in de brede school, het IKC of de verlengde schooldag).
Sardes doet veel onderzoek naar cultuureducatie, adviseert over beleid, beroepsprofielen, kwaliteitscriteria en het aanbieden van een inclusief en divers programma.
Sardes doet landelijk en lokaal beleidsonderzoek naar cultuureducatie. Door middel van monitoronderzoek laten we de stand van zaken zien op het gebied van cultuureducatie, zoals bijvoorbeeld de doorgaande lijn, de deskundigheid van docenten, samenwerking met de culturele omgeving en borging. Dit onderzoek maakt duidelijk waar nog extra aandacht nodig is om bijvoorbeeld beleidsdoelen te bereiken. Ook evalueren we landelijke regelingen, zoals bijvoorbeeld de regelingen ‘Cultuureducatie vmbo/vso/pro/isk en mbo’, ‘Opleiding Cultuurbegeleider’, Cultuur met Kwaliteit 2025-2028 (CmK4) en de regeling ‘Muziek op de pabo’ in opdracht van het Fonds voor Cultuurparticipatie. Naar gemeentelijke regelingen doen we ook onderzoek, zoals naar binnenschools muziekonderwijs in de gemeente Rotterdam. De uitkomsten van deze onderzoeken vormen de basis voor toekomstig beleid.
Er is veel gaande in het veld van onderwijs en cultuureducatie. Een belangrijke ontwikkeling in de afgelopen jaren, en tegenwoordig een wens van veel scholen, is het combineren van (onderdelen van) cultuureducatie met andere onderwijsonderdelen. Sardes brengt – soms letterlijk met foto’s en film – in beeld hoe je vakken kunt combineren. Bijvoorbeeld muziek en taal, een opdracht van LKCA en de Nederlandse Taalunie. Download de publicatie. Of leesbevordering en cultuureducatie, in opdracht van LKCA en Stichting Lezen. Download de publicatie. Download de publicatie.
Over welke competenties moet een kunstvakdocent beschikken? Sardes sprak met een groot aantal kunstvakdocenten van verschillende disciplines om tot eigentijdse beroepsprofielen te komen voor de Kinderopvang en Primair onderwijs, Voortgezet onderwijs en Non-formele educatie. Ook voerden we inventariserend onderzoek uit onder kunstprofessionals en jongeren over welbevinden en cultuureducatie in het kader van het MIND-CARE project.
Centra voor de kunsten, maar ook andere organisaties, kunnen bij ons terecht voor advies. Zo adviseerden we Cultuurschakel over de mate waarin hun aanbod inclusief en divers is. En dachten we met NEOS mee over kwaliteitscriteria voor het aanbod en de manier waarop het op de website gepresenteerd wordt.
Bekijk de themapagina over cultuureducatie die Karin Hoogeveen en Carlijn Waaijer schreven voor de website Onderwijskennis.nl van NRO. Hier wordt onder andere ingegaan op:
In opdracht van LKCA ontwikkelde Sardes, in samenwerking met experts uit het werkveld, het beroepsprofiel van de kunstvakdocent in het voortgezet onderwijs. Dit profiel volgt samen met het beroepsprofiel voor non-formele educatie op het eerdere vernieuwde beroepsprofiel voor de kunstvakdocent in het basisonderwijs en de kinderopvang.
Dit profiel is het eerste in een reeks vernieuwde beroepsprofielen voor cultuurprofessionals. In opdracht van LKCA ontwikkelde Sardes, in samenwerking met experts uit het werkveld, het beroepsprofiel van de kunstvakdocent in het basisonderwijs en de kinderopvang.
Hoe kunnen leesbevordering en cultuureducatie beter gekoppeld worden? Met deze vraag kwamen de Stichting Lezen en LKCA bij Sardes. We verzamelden voorbeelden en trokken conclusies. Die zijn te lezen in deze rapportage.
Taal en muziek combineren vereist lef bij scholen om buiten de gebaande paden te treden. Toch doen sommige scholen het. In deze rapportage leest u hoe combinaties van muziek en taal vorm krijgen in het basisonderwijs op vier scholen in Nederland en één in Vlaanderen. Ook wordt beschreven hoe lerarenopleidingen (twee in Nederland en één in Vlaanderen) taal en muziek combineren in hun onderwijs.
Ben je benieuwd naar de effecten van cultuureducatie? Of ben je op zoek naar advies over het combineren van vakken? Neem dan vrijblijvend contact op met één van onze adviseurs.
