Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne volgen duizenden Oekraïense kinderen en jongeren onderwijs in Nederland. Sardes-CAOP deed samen met SEO en Pharos onderzoek naar hoe het deze groep in het Nederlandse onderwijs vergaat. Een van de hoofdvragen was hoe de tijdelijke onderwijsvoorzieningen (tov’s) hebben bijgedragen aan de toegankelijkheid en kwaliteit van het onderwijs.
Na twee tussenrapporten is in december 2025 het eindrapport naar de Eerste en Tweede Kamer gestuurd.
Het onderzoek geeft cijfermatig inzicht in de onderwijsdeelname en schoolloopbaan van Oekraïense leerlingen in Nederland en belicht de ervaringen van scholen, gemeenten, ouders en leerlingen. Ook werpt het licht op de beleidsmatige en organisatorische keuzes die lokaal, regionaal en landelijk zijn gemaakt.
Een centraal thema in het onderzoek is de spanning tussen tijdelijke opvang en duurzaam onderwijs. Zolang onduidelijk blijft hoe lang Oekraïense leerlingen in Nederland zullen blijven, bewegen leerlingen, ouders en scholen zich in een ingewikkelde spagaat tussen de voorbereiding op terugkeer of op een toekomst in Nederland.
Het onderzoek is gedaan in nauwe samenwerking met Oekraïners en in zowel het Engels als Oekraïens vertaald. Download het volledige onderzoek in het Nederlands via de oranje knop, of download hier de Engelse of Oekraïense samenvatting.
Het onderzoek laat zien dat sprake is van doelrealisatie. In de periode 2021-2025 heeft LOWAN-vo de beoogde activiteiten uitgevoerd en daarmee bijgedragen aan het einddoel van de subsidieregeling: het realiseren van kwalitatief goed onderwijs voor nieuwkomers in het voortgezet onderwijs, inclusief een passende uitstroom naar het vervolg. Daarnaast komen uit het onderzoek duidelijke aanwijzingen naar voren dat de middelen doeltreffend en doelmatig zijn ingezet.
Handreiking Preteaching Tekstbegrip door Meertalige Ouders
Meertalige ouders voeren thuis, al dan niet in hun eigen thuistaal, gesprekjes met hun kind, over het onderwerp van een tekst die hun kind later op school gaat lezen. Hiermee vergroten ze de voorkennis van hun kind, zodat zij die kunnen benutten om deze teksten beter te begrijpen. Dát was de opzet van het project ‘Preteaching Begrijpend Lezen door Meertalige Ouders’, een samenwerking tussen Sardes (Cudi Gölpinar en Froukje Hoobroeckx), de Universiteit Utrecht (Erin MacDonald en Ryanne Francot) en een school van schoolbestuur SPO Utrecht, in het kader van het programma Tel Mee Met Taal.
De schoolvakanties in het primair en voortgezet onderwijs (po en vo) worden door de minister van OCW, in afstemming met belanghebbenden, vastgesteld in de Regeling vaststelling schoolvakanties. Sardes evalueerde of deze regeling nog aansluit bij de behoeften van de verschillende partijen en waar eventuele knelpunten liggen.
