Binnen Agora, een stichting met 25 basisscholen in de Zaanstreek, was het tijd om het kwaliteitskader voor het onderwijs aan het jonge kind te herijken. Om te komen tot een gedeelde visie en een stevig fundament voor de praktijk, ontwikkelde Agora met hulp van Sardes een nieuw kwaliteitskader. Margeeth Timmerman, bovenschools jonge kind specialist en leidinggevende van de Observatiegroep Jonge Kind, en Amarens Visser, hoofd onderwijs en kwaliteit bij Agora, vertellen over het proces.
Eerder werkten Agora en Sardes al samen aan een kwaliteitskader voor voor- en vroegschoolse educatie (VVE) en Agora en Sardes werken nu ook samen binnen het vve-versterkingstraject PACT Zaandam Oost. “Voor Agora was de samenwerking met Sardes door de eerdere positieve ervaringen een logische stap”, aldus Margeeth.
Van veel kennis naar één helder document
In de samenwerking voor dit nieuwe kwaliteitskader lag de rol van Sardes niet zozeer in het verzamelen van nieuwe kennis, maar vooral in het brede onderwerp terugbrengen tot een overzichtelijk en bruikbaar document. Daarbij werd samen kritisch gekeken naar de omvang van het document en naar wat scholen daadwerkelijk nodig hebben in de praktijk. Margeeth: “Sardes heeft ons erg goed geholpen om het geheel te trechteren en al onze wensen te vertalen naar een gestructureerd en vloeiend kwaliteitskader.”
Geen afvinklijst maar een fundament
Het nieuwe kwaliteitskader moet gaan zorgen voor meer eenduidigheid in kwaliteitsverwachtingen. Het kwaliteitskader beschrijft onder meer hoe jonge kinderen leren, wat zij nodig hebben om zich optimaal te ontwikkelen en wat dat betekent voor aspecten zoals de leeromgeving, het spel en het onderwijsaanbod. Maar het kwaliteitskader is nadrukkelijk niet bedoeld als checklist. Amarens: “Er moet binnen het kwaliteitskader ruimte zijn voor onze scholen om de eigen identiteit te behouden. Met dit kader leggen we de basis weer goed neer, zodat scholen zelf daar het aanbod goed op kunnen inrichten.”
Bouwstenen brengen structuur
Een belangrijk resultaat van het traject is de opbouw van het kwaliteitskader rond verschillende bouwstenen. “We begonnen met een kapstok en dit zijn de bouwstenen geworden”, vertelt Margeeth. “Dit vond ik echt een vondst. Het is een vrij eenvoudige maar hele duidelijke manier om orde te brengen in al die theorie die er is over dit onderwerp.”
Het uiteindelijke kwaliteitskader bevat een beknopte theoretische onderbouwing, vertaalt deze naar leidende principes voor Agora en biedt tegelijkertijd ruimte voor scholen om het document verder in te vullen voor hun eigen praktijk. Daardoor kan het ook functioneren als basis voor het schoolbeleidsplan. Amarens: “Je gaat echt in dit product werken, dat maakt het lekker concreet.”
Samen ontwikkelen zorgt voor draagvlak
Bij de ontwikkeling van het kwaliteitskader speelde de PLG een belangrijke rol. Specialisten uit de scholen dachten gedurende het hele proces mee over de inhoud en de uitwerking. Daarnaast werd ook vanuit beleidsniveau actief meegedacht over de bruikbaarheid van het document. Juist de combinatie van praktijkervaring en beleidsmatige afwegingen zorgde volgens Amarens en Margeeth voor een sterk eindresultaat.
Van kwaliteitskader naar implementatie
Hoewel het kwaliteitskader inmiddels is afgerond, staat de implementatie nog aan het begin. Na de zomervakantie wordt het document officieel gepresenteerd binnen de organisatie. Daarna volgen verschillende activiteiten om scholen te ondersteunen bij het gebruik ervan. Ook wordt gemonitord hoe het kwaliteitskader in de praktijk wordt toegepast en waar eventueel verdere aanscherping nodig is.
Advies voor andere organisaties
Voor organisaties die zelf aan de slag willen met kwaliteitsborging of een kwaliteitskader, hebben Amarens en Margeeth een duidelijke boodschap: neem er echt de tijd voor. Het proces duurde uiteindelijk langer dan oorspronkelijk gepland, maar daar kijkt iedereen positief op terug. “De lijntjes waren kort en feedback werd snel en goed opgepakt. Door bewust tijd te nemen voor reflectie en bijstelling ontstond een product waar breed draagvlak voor is. Je kunt er beter iets langer over doen, zodat je volledig tevreden bent over het eindresultaat”, aldus Amarens.
“En neem iedereen goed mee in het proces,” adviseert Amarens. “Neem je experts in de scholen goed mee en zorg dat het een écht gebruiksvriendelijk product wordt.” “Helemaal mee eens. En een stukje vertrouwen in het proces is ook belangrijk”, vult Margeeth aan. “Het is nu echt een mooi concreet product geworden, en dat past bij ons.”
